Yeni Yorum Gönder 
 
Konuyu Oyla:
  • Toplam: 0 Oy - Ortalama: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
#1
6.sınıf fen bilimleri hücre ders notu ektedir resimli orijinal halini pdf olarak indirebilirsiniz.
1
Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi
Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs…) incelememize yarayan alete mikroskop denir.
Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı olan Leenwenhoek bulmuştur. O zamanlarda sadece mercekleri kullanıyor ve aldığı kumaşların kalitesine bakıyordu.
Daha sonra tek mercekten oluşan bir mikroskop yaptı. Yaptığı bu mikroskopla gölden aldığı bir su damlasını inceledi ve çok küçük canlıları gördü.
İlk olarak tek hücreli canlıların varlığı o zaman anlaşılmıştı ama O bu canlıların ne olduğunu bilememişti.
Daha sonra Robert Hooke mikroskobunda şişe mantarını incelemiş ve burada bal peteğine benzer odacıklar görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.
Hücre ilk defa 1665 yılında İngiliz bilim adamı Robert Hook tarafından bulunmuştur.
19. yy dan sonra merceklerin kalitesi iyi hale getirildi ve mikroskoplar daha da kaliteli hale geldi ve daha net görüntüler elde edildi.
1940 yılında elektron mikroskobunun icadı ile hücrenin daha ayrıntılı kısmına ulaşıldı.
2
HÜCRE
Bir canlıyı oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir. Veya diğer bir tanımla genellikle mikroskop yardımıyla görülebilen ve canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.
Tanımdan da anlaşılacağı gibi hücreler genellikle çıplak gözle görülemezler görülebilmeleri için mikroskoba ihtiyaç vardır.(bazı hücreler çıplak gözle görülebilir, örneğin kuş yumurtası gözle görülebilen bir hücredir.)
Canlıların en küçük yapı birimi olan hücre tıpkı oluşturduğu canlılar gibi canlıdır.
Hücrenin görevi: Canlıların yaşamlarını sürdürebilmek için yaptığı beslenme, solunum, dolaşım, boşaltım, sindirim, üreme, büyüme, gelişme, gibi faaliyetlere yaşamsal faaliyetler denir. Canlılarda gerçekleşen yaşamsal faaliyetlerin tamamı hücre tarafından yapılır. Yani hücrenin görevi, yaşamsal faaliyetleri gerçekleştirmek ve canlıyı oluşturmaktır.
Doğada yaşayan canlıların tamamı hücreden veya hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir hücreden,(amip, bakteri,mavi- yeşil alg ,virüs,öglena,terliksi hayvan gibi) bazıları da çok sayıda hücreden oluşmuştur(insanlar,hayvanlar,bitkiler gibi).
Tek hücreli canlılar
Bakteri
Yeşil alg
Amip
Çok hücreli canlılar
İnsanlar
Hayvanlar
Bazı mantar çeşitleri
3
Canlıları oluşturan hücrelerin sayısı ve büyüklüğü aynı değildir. Hatta bir canlıyı oluşturan hücrelerin tamamı da aynı olmaz, bu hücrelerin görevlerine göre şekli ve büyüklüğü farklı olabilir.
Hücreler yapı ve şekil bakımından 2 ye ayrılır:
Hücrenin Yapısı
Hücre genellikle dıştan içe doğru hücre zarı, sitoplâzma ve çekirdek olmak üzere üç kısımdan oluşur.
Hücre Zarı
Bütün bitki ve hayvan hücrelerinde bulunan, hücreyi dış ortamdan ayıran ve hücreye şekil veren yapıya hücre zarı denir.(hayvan ve bitki hücresinde bulunur)
Bitki hücresi
Hayvan hücresi
4
Hücre Zarının Özellikleri
Hücre Zarının Görevleri
5
Çekirdek
Hücrenin kontrol merkezidir. Çekirdek hücreyi yönetir. (Yani hücrenin patronu).Çekirdek olmadan hücre içerisinde hiçbir faaliyet olmaz ve hücre yaşayamaz.
Ayrıca çekirdek hücrenin bölünüp çoğalmasını sağlar.
Çekirdeğin içerisinde canlıların tüm vücut özelliklerini oluşturan (göz rengi, saç rengi, saç şekli, boy uzunluğu, zeka, göz şekli, el ayak yapısı …gibi) yapılar bulunur.
Bu yapılara kromozom denir.
Her hücrede çekirdek yoktur, ama yönetici olan kromozomlar mevcuttur.(Bir hücrede çekirdek olabilmesi için kromozomların etrafı bir zarla çevrilmelidir.)
Çekirdeği olmayan hücrelerde kromozomlar sitoplazmaya dağılmış haldedir.
Bu tip hücrelere örnek olarak bakteriler, insanda bulunan alyuvar hücreleri, mavi-yeşil algler verilebilir.
Bakteri
Yeşil alg
6
Bazı hücrelerde ise 2 tane çekirdek bulunabilir. Paramesyum(terliksi hayvan) buna örnektir.
Sitoplazma
Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran yumurta akı kıvamındaki yarı saydam,renksiz sıvıya sitoplâzma denir. (hayvan ve bitki hücresinde bulunur)
Sitoplazma canlıdır ve hücrenin bütün hayatsal faaliyetleri burada oluşur. Büyük bir çoğunluğu sudan oluşan sitoplazmada, sudan başka, organik, inorganik maddeler, organeller, madensel tuzlar, hormonlar ve vitaminler de bulunur.
Sitoplazmanın Görevi
Sitoplâzma hücredeki beslenme, solunum, dolaşım, boşaltım, üreme, sindirim gibi bütün yaşamsal faaliyetlerin (canlılık olaylarının) gerçekleştiği yerdir. Sitoplâzmada yaşamsal faaliyetleri gerçekleştiren yapılara organel (organcık) denir. Sitoplâzmada bulunan organellerin görevleri farklıdır.
Sitoplâzmada Bulunan Organeller
Sitoplâzmada farklı görevlere sahip olan; endoplazmik retikulum, ribozom, mitokondri, lizozom, golgi aygıtı (cisimciği), koful, sentrozom (sentrioller), kloroplast gibi organeller bulunur.
Ribozom
Virüsler hariç bütün hücrelerde bulunur.
Hücre içerisinde protein üretiminde (sentezinde) görevlidir. Hayvan ve bitki hücresinde bulunur.
7
Mitokondri
Hücrede enerji üretim merkezidir. Hayvan ve bitki hücresinde bulunur.
Koful
Kofulun görevi hücre içerisine alınan fazla su ve besinler
depolamaktır. Ayrıca bazı hücrelerde hücrede oluşan atık
maddelerin depolanmasını ve dışarı atılmasını sağlar.
Bitki hücrelerinde büyük ve az sayıda, hayvan hücrelerinde küçük ve
çok sayıdadır.
Kloroplast
Bitkiye yeşil renk verir ve bitkinin fotosentez yaparak besin ve
oksijen üretmesini sağlar. Sadece bitki hücresinde bulunur.
Endoplazmik Retikulum
Hücre zarı ile çekirdek arasında uzanan kanalcıklardır
(borulardır=kanalcık sistemidir).
Hücre içerisinde madde taşınmasını sağlar. Hayvan ve bitki
hücresinde bulunur
Golgi Aygıtı (Cisimciği)
Üst üste yığılmış torba şeklindedir. Hücre içerisinde ter, süt, yağ,
gözyaşı, tükürük, sümük, gibi salgıları (sıvıları) üreterek bunları bir
zarla çevirip paketler ve gerekli yerlere salgılar. (Bu salgıların hücre
dışına çıkması için paketleme yapılır). Hayvan ve bitki hücresinde
bulunur
Lizozom
Hücre içerisinde besinlerin sindiriminden sorumludur ve yaşlanmış
görevini yerine getiremeyen organelleri de sindirerek yok eder. Hayvan
ve bitki hücresinde bulunur.
8
Sentrozom (Sentrioller)
Bitki hücrelerinde bulunmayıp sadece hayvan hücrelerinde bulunur. Hücre bölünmesinde görevlidir
Hücre Duvarı (Çeperi)
Bitki hücrelerinde (bazı bakteriler, mantarlar ve bitkiler), hücre zarının üzerinde selüloz denilen maddenin birikmesiyle oluşan yapıya hücre duvarı (çeperi) denir.
Hücre Duvarının (Çeperinin) Özellikleri :
1- Yalnız bitki hücrelerinde bulunur, hayvan hücrelerinde bulunmaz.
2- Hücre zarının dışında bulunur.
3- Kalın, sert ve dayanıklıdır, hücreyi korur.
4- Cansızdır. Tam geçirgendir. Üzerinde madde geçişine izin veren delikler bulunur.
5- Selüloz denilen maddeden yapılmıştır.
6- Hücreye destek(bitkinin dik durmasını sağlar) ve şekil verir. Bitki hücresinin köşeli olmasının sebebi hücre duvarıdır.
Bitki ve Hayvan Hücresi Arasındaki Farklar ve Benzerlikler
9
HÜCREDEN ORGANİZMAYA
Canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için beslenme, solunum, dolaşım, boşaltım, üreme gibi yaşamsal faaliyetleri gerçekleştirirler. Çok hücreli canlılarda yaşamsal faaliyetler tek bir hücre tarafından değil hücre toplulukları tarafından gerçekleştirilir.
Çok hücreli canlıları oluşturan hücrelerin hepsi aynı yapıda ve görevde değildirler. Canlı vücudunu oluşturan hücreler görevlerine göre farklı özellikler kazanmışlardır. Canlı vücudunu oluşturan hücrelerden bazıları birleşerek üreme görevini, bazıları birleşerek destek ve hareket görevini, bazıları birleşerek besinleri veya çeşitli gazları (oksijen ve karbondioksit) taşıma görevini, bazıları da birleşerek koruma görevini yerine getirirler.
İnsanlarda bulunan bazı hücreler
10
1-Aynı görevi yapan benzer özellikteki hücreler bir araya gelerek DOKU dediğimiz yapıyı oluşturur.
2-Belirli bir görevi yapmak üzere bir araya gelen farklı dokular organları meydana getirirler.
3-Birlikte çalışan farklı organlar biraraya gelerek sistemleri oluşturur.
11
4-Bütün sistemler de bir araya gelerek organizmayı (canlı)oluşturur.
Çok hücreli canlılarda aynı yapı ve görevdeki hücreler birleşerek DOKULARI, dokular birleşerek ORGANLARI, organlar birleşerek SİSTEMLERİ, sistemler de birleşerek CANLI ORGANİZMAYI (CANLI VÜCUDUNU) oluştururlar.
HÜCRE → DOKU → ORGAN → SİSTEM → CANLI ORGANİZMA(CANLI VÜCUDU)


Ek Dosya-(lar)
.rar  6.sınıf fen hücre ders notu.rar (Dosya Boyutu: 2.49 MB / İndirme Sayısı: 117)
Yeni Yorum Gönder 


Hızlı Menü:


Şu anda bu konuyu okuyanlar: 1 Ziyaretçi
Eğitim ve Ögretim Eğitim ve Ögretim